Het digitaliseren van de manuscripten van de Openbare Bibliotheek Brugge en het Grootseminarie Brugge is officieel van start gegaan. Na veel voorbereidend werk en enkele belangrijke aanpassingen in het proces, werd het eerste handschrift begin februari gedigitaliseerd. De beelden zullen in het najaar van 2020 online verschijnen.

july.jpg

Wat ging er vooraf

Vooraleer gestart kon worden met digitaliseren, moest er een prioriteitenplan worden opgesteld. Hiervoor werd ieder handschrift afzonderlijk overlopen aan de hand van de Checklist voor het digitaliseren van manuscripten. Dit gebeurde uiteraard met het oog op digitalisatie. Zo werd onder andere de maximale openingshoek bepaald, de constructie van het boek bekeken en het aantal folio’s geteld. Na dit voorbereidend onderzoek kon een lijst worden opgesteld met manuscripten die in de eerste fase gedigitaliseerd zullen worden.

Tijdens dit onderzoek doken echter ook twee problemen op. Een eerste probleem betrof enkele handschriften van de Openbare Bibliotheek Brugge die aangetast zijn door inktvraat. Vanwege hun fragiele staat is het onmogelijk om deze manuscripten te digitaliseren. Er werd daarom beslist om de manuscripten eerst te laten restaureren zodat ze gedigitaliseerd kunnen worden in de twee fase van het project. Een tweede moeilijkheid situeerde zich rond de planning. Het Grootseminarie kreeg namelijk een projectsubsidie toegewezen om een aantal handschriften te conserveren, waardoor deze tijdelijk onbeschikbaar zijn. Hier werd overeengekomen om een deel van de te conserveren manuscripten in de tweede fase te digitaliseren, en het andere deel in de digitaliseringsstudio van de Openbare Bibliotheek Brugge.

Er werd ook een belangrijke wijziging uitgevoerd met betrekking tot de cameraopstelling. Er wordt nog steeds gebruikt gemaakt van een boekenwieg, maar die is een kwartslag gedraaid zodat één kant horizontaal komt te liggen. De andere kant van de boekenwieg is op verscheidene manieren verstelbaar om boeken met verschillende openingshoeken goed te kunnen ondersteunen. Bovendien kan er meer of minder ruimte worden gecreëerd voor de rug van het manuscript. Eén camera fotografeert van bovenaf, terwijl een andere camera de sneden en rug fotografeert. Deze nieuwe cameraopstelling werd in de eerste week van februari geïnstalleerd in de Openbare Bibliotheek Brugge.

start inscannen.jpg

Start van het digitaliseren  

Op 10 februari gingen we aan de slag met de opstelling. De boekenwieg werd getest door er divers materiaal met verschillende openingshoeken en types ruggen op te leggen. Er werd beslist om met kussens te werken om de boeken extra ondersteuning te bieden. Daarna werd de gehele opstelling en workflow getest door een facsimile te digitaliseren. Pas na dit uitvoerig testen kwam het eerste handschrift op de boekenwieg te liggen. De eerste week van digitaliseren was dus eerder een testweek aangezien verschillende zaken nog op punt moesten worden gesteld. Naarmate de dagen verstreken, verliep het digitaliseren steeds vlotter. Er wordt hierbij telkens voldoende aandacht besteed aan het goed ondersteunen en het correct hanteren van het manuscript. De cameraopstelling staat momenteel in de Openbare Bibliotheek Brugge, waar zo’n 150 manuscripten gedigitaliseerd zullen worden in de komende maanden. Daarna verhuist de opstelling naar het Grootseminarie waar nog eens 86 handschriften liggen te wachten. In totaal zullen ongeveer 97.000 beelden gemaakt worden die in het najaar van 2020 online zullen verschijnen.