Een persoonlijk verhaal over leiderschap, democratie en empathie van Jacinda Ardern, de voormalig premier van Nieuw-Zeeland. Ardern beschrijft haar levensloop en carrière, en toont hoe vriendelijkheid en empathie samen kunnen gaan met kracht en effectiviteit. Tijdens haar premierschap verwierf ze wereldwijd respect door haar empathische aanpak, met name na de Christchurch-aanslagen, resulterend in snelle en ingrijpende wapenbeheersingswetten. Ardern leidde Nieuw-Zeeland door crises zoals een vulkaanuitbarsting en de COVID-19-pandemie, en voerde beleid in tegen klimaatverandering en kinderarmoede. Het boek biedt inzicht in haar leiderschapsstijl, waarin kwetsbaarheid en gelijkheid centraal staan. De auteur moedigt lezers aan hun eigen potentieel te ontdekken en te benutten. In pakkende, toegankelijke stijl geschreven. Geschikt voor een brede tot geoefende lezersgroep. Jacinda Ardern (Hamilton, 1980) is een Nieuw-Zeelandse politica voor de Labour-partij. Van 26 oktober 2017 tot 25 januari 2023 was zij de premier van Nieuw-Zeeland.

Bij een ontmoeting van de regeringsleiders van het Gemenebest in Buckingham Palace in 2018 werd een groepsfoto gemaakt. De zaalwacht wees de Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern haar plaats. Zij vroeg grappend of ze 'jongen, meisje, jongen, meisje' zouden worden neergezet.

De zaalwacht keek haar aan, twijfelde even of ze het serieus meende en wendde zich toen tot de volgende regeringsleider. In haar memoires De nieuwe macht. Het leiderschap van de toekomst vertelt Ardern hoe ze ondertussen de koppen telde: van de 53 poserende politici waren er vijf vrouw.

Een paar jaar geleden doken Nieuw-Zeeland en Finland opeens geregeld op in de media. Terwijl ze daarvoor in Nederland weinig aandacht kregen. Het was de verdienste van hun premiers. Die droegen de democratie een warm hart toe, waren bovendien jong én vrouw. Ze weken daarmee in vrijwel alles af van de dictatoriale machomannetjes die op zoveel andere plekken de wind mee hebben.

De originele titel A different kind of power is daarom beter dan de Nederlandse vertaling De nieuwe macht. Tekenend voor de verschillen met de autoritaire bokito's is Arderns telefoongesprek met de Amerikaanse president Trump. Dat vond plaats, schrijft ze, kort na de aanslag op twee moskeeën in Christchurch in 2019 (51 doden en 40 gewonden).

Ardern sprak consequent over 'de terrorist'. Trump vroeg of ze de schutter bedoelde. Dat bevestigde ze: een witte Australiër was naar haar land gekomen en had het gemunt op de moslimgemeenschap daar. Kon Amerika iets doen voor Nieuw-Zeeland, vroeg Trump. Jazeker, antwoordde Ardern: liefde en sympathie tonen voor alle moslimgemeenschappen. Trump reageerde niet.

Benaderbaar

Ardern wilde als leider mensen het gevoel geven dat er naar hen werd geluisterd. Ook probeerde ze benaderbaar te blijven. Door oog te hebben voor details: als ze met meerdere bewindslieden een bezoek ging afleggen, dan wilde ze niet aankomen met een hele reeks van dienstauto's. Dat vond de premier inefficiënt en pocherig, ze stond op eenvoudig en gezamenlijk vervoer.

Finland en Nieuw-Zeeland maakten ook duidelijk hoezeer leiders van het zogenaamd zwakke geslacht extra onder het vergrootglas liggen. De Finse premier Sanna Marin (geboren in 1985) kreeg gedonder met een filmpje, waarop ze zich zingend en dansend uitleefde op een feestje in haar vrije tijd. Was dat niet al te uitdagend en frivool voor iemand in het ambt?

Ardern (1980) oogstte onder meer kritiek met haar benaderbaarheid en de zeer persoonlijke manier waarop ze landgenoten in moeilijke omstandigheden troostte. Waren dat niet gewoon aangeleerde maniertjes?

Op weg naar het hoogste politieke ambt was ze eerder al als geestelijk instabiel, oppervlakkige parlementariër en 'showpony' weggezet. Ardern ontwikkelde er langzaam maar zeker een beschermende laag voor. Geen overbodige luxe voor iemand die van kindsbeen af barstte van de onzekerheid en geplaagd werd met haar grote tanden. Ook wisselde ze van school omdat ze gepest werd met de baan van haar vader bij de politie.

Maar Arderns maatschappelijke betrokkenheid won het van de twijfel. Als jong meisje ging ze met haar ouders mee om het mormoonse geloof deur aan deur te verkondigen. Dat hielp haar om de ergste verlegenheid te overwinnen, net als debat- en spreekwedstrijden op school. Toen ze eenmaal van het platteland naar de stad was verhuisd, werd ze steeds een stukje verder de politiek 'ingerommeld': de vrijwilliger werd parlementariër, de parlementariër werd partijleider en die werd in 2017 minister-president.

Ongeveer tegelijkertijd bleek ze onverwacht zwanger. Na de Pakistaanse Benazir Bhutto was ze de tweede premier ooit die in het ambt beviel van een kind. Omdat Ardern borstvoeding gaf, ging dochter Neve enkele maanden later gewoon mee naar Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.

In haar memoires komt ze vaak terug op het klassieke dilemma van werkende moeders: hoe ze alle ballen in de lucht moest houden. Tegelijkertijd vraag je je als lezer af waarom dit soort bespiegelingen ontbreken als mannelijke politici terugkijken.

Ardern schrijft ook over haar slechts ten dele geslaagde pogingen om haar sociaaldemocratische agenda (minder armoede, betere huisvesting) te verwezenlijken. En aan het bitterzoete succes na de moordpartij in Christchurch: ze wist razendsnel een strengere wapenwetgeving te realiseren.

Vaak was de jonge premier eerst en vooral crisismanager: na de aanslagen, na een vulkaanuitbarsting, na bosbranden, na overstromingen en tijdens de pandemie. Ardern sloot haar land tijdens corona af voor buitenlandse bezoekers. Dat raakte de economie hard, maar hield de besmettingscijfers laag.

Ongetwijfeld heeft Ardern de werkelijkheid soms een beetje opgepoetst. Dat maakt De nieuwe macht niet tot een minder moedig en eerlijk boek. Dit is iemand die haar twijfels en zwaktes durft te laten zien en er met die openheid meteen haar kracht van maakt.

Barsten in pantser

De wens om mens te willen blijven, maakt een politicus waarschijnlijk extra kwetsbaar. In de loop van 2022 in een verhard opinieklimaat begon Arderns pantser barsten te vertonen. Een gewone vrouw die haar op de damestoiletten bozig bedankte voor het ruïneren van het land raakte haar dieper dan daarvoor het geval zou geweest.

Na een ontmoeting met haar Finse ambtgenoot Marin insinueerde een journalist dat ze als vrouwen onder elkaar zeker vast veel te bespreken hadden. Ardern reageerde furieus: vroeg hij zoiets ook aan mannelijke leiders? Later excuseerde Ardern zich bij Marin voor haar uitbarsting. 'Geen probleem', zei de Finse. 'Het enige wat ik jammer vind is dat ik niet heb gezegd dat we het niet over handel hebben gehad, maar elkaars haar hebben ingevlochten.'

Begin 2023 kondigde Ardern haar vertrek aan. Ze ging na haar premierschap verder onderzoek doen en lesgeven in empathisch leiderschap en online extremisme. De plek waar ze dat doet, Harvard, maakt het onzeker of ze daar kan blijven werken. De regering-Trump vindt die topuniversiteit te woke en te pro-Palestijns. Het maakt haar niet minder strijdbaar. In een toespraak op Yale pleitte ze onlangs hartstochtelijk voor internationalisme in plaats van isolationisme.