Boek
Nederlands

Europa in sepia

Dubravka Ugresic (auteur), Roel Schuyt (vertaler)
Bundel kritische essays over het hedendaagse Europa, gestrand tussen politiek falen en populaire cultuur met marktwerking.
Titel
Europa in sepia
Auteur
Dubravka Ugresic
Vertaler
Roel Schuyt
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Kroatisch (Latijns alfabet)
Oorspr. titel
Europa u sepiji
Oorspr. titel
Napad na minibar
Editie
1
Uitgever
Amsterdam: Nijgh en Van Ditmar, 2015
375 p.
ISBN
9789038800417 (paperback)

Besprekingen

'Ze noemen het patriottisme, ik noem het fascisme'

ESSAYS. Vrolijk word je niet van het beeld dat de Kroatische schrijfster Dubravka Ugresic schetst van Oost- en West-Europa. Van een gesprek met haar evenmin. 'In Oost-Europa regeert de maffia. Maffiosi vermomd als succesvolle zakenlui, jazeker, maar evengoed de maffia.'

Het overkomt je als journalist gelukkig niet vaak dat de geïnterviewde je halverwege een interview tot tweemaal toe verzoekt vooral níét naar haar te luisteren. Toch is dat exact wat vorige week gebeurde, in een wat belegen ogend bruin café in Amsterdam, toen we spraken met Dubravka Ugresic (°1949). "Ik ben maar een schrijfster, op de koop toe een vrouw. Ik heb het recht om een boek uit te brengen, maar luister vooral niet naar mij. Ik ben geen profeet of journalist die een boodschap kwijt wil of een missie heeft, ik doe aan literatuur. Mannen hebben missies, ik heb hoogstens een mening.

"Als je een correct en objectief antwoord wilt krijgen op je vragen, dan moet je bij andere mensen aankloppen. Politici, sociologen, antropologen, noem maar op. Je kunt je natuurlijk ook wenden tot de verliezers van de Joegoslavische burgeroorlog, of tot de winnaars, die smerige nationalisten. Je ziet maar, maar ik ben hoegenaamd niet de juiste persoon om al die vragen te beantwoorden. Ik sc…Lees verder

Vederlicht pessimisme

In haar essaybundel Europa in sepia schetst Dubravka Ugresic een somber beeld van de ontwikkelingen in West- en Oost-Europa. Maar ze schrijft dat zo vederlicht op dat je er vooral moet om glimlachen. Dominique Minten

'Vroeger waren het in Europa vooral de mensen in het oosten die mopperden. Nu moppert iedereen.' Met deze simpele zin vat de Kroatische schrijfster Dubravka Ugresic de gemoedstoestand van de Europeaan anno 2015. Toen in 1989 de Muur van Berlijn en het IJzeren Gordijn vielen werd Europa overspoeld door een golf van optimisme. De Koude Oorlog was voorbij, het communisme verslagen. Het oude continent kreeg een injectie van jeugdige overmoed.

Een kwarteeuw later schiet daar weinig meer van over. De Europese Unie kraakt en schuurt in al zijn gewrichten. De eenmaking heeft de Europese burger niet rijker of gelukkiger gemaakt. Tenminste, zo voelt hij dat aan. Overal loert het gevaar. 'Door heel Europa trekt een stroom van mensenvlees, reizigers, mensensmokkelaars, bedriegers, migranten, nieuwe Europese slaven... De mensen kijken met tranen in hun ogen naar hun oude zwart-witfoto's - wat was hun vroegere leven toch goed.'

Barbecue voor de generaals

Ugresic verliet in 1993…Lees verder

Dubravka Ugresic, bekend van 'Nationaliteit: geen' (1993) en 'De cultuur van leugens' (1995), schildert in deze essaybundel, geschreven tussen 2010 en 2013, genadeloos een Europa 'in sepia': gestrand tussen het politiek falen en de zinloosheid van de dictatuur van de populaire cultuur. Haar aandacht voor detail, voor het absurde in het dagelijks leven, maakt dat ze de lezer een genadeloze spiegel voorhoudt: hier zijn we, we leven in een karaokecultuur, waar 'iedereen kan wat hij wil', maar ook 'iedereen wil wat hij al kan' - de cultuur van het na-apen, van het narcisme. De bundel bestaat uit drie delen, elk deel begint met een zeer treffend epigraaf van de Russische schrijver Juri Olesja, die kritisch over het Stalinisme en het kapitalisme schreef in zijn roman 'Afgunst'. Ugresic is niet somber, eerder boos, om zo veel onverschilligheid. Ze is lichtvoetig, bij vlagen zeer humoristisch, vol interessante kleine details uit het reilen en zeilen van de gewone man. Een genot om te lezen. G…Lees verder

Over Dubravka Ugresic

CC BY-SA 3.0 - Foto van/door Zeljko Koprolcec

Dubravka Ugrešić (Kutina, 27 maart 1949) is een Nederlandse, internationaal bekende experimentele schrijfster, essayiste en letterkundige van Kroatische afkomst en woont sinds 1996 in Amsterdam. Een van haar bekendste romans is Štefica Cvek u raljama života (Steffie Steek in de klauwen van het leven), gepubliceerd in 1981; een ironische, postmodernistische roman die speelt met de clichés en stereotypen van de triviale literatuur en cultuur. Het werk werd meteen een succes en werd in 1984 verfilmd door Rajko Grlić.

Ugrešić studeerde aan de universiteit van Zagreb vergelijkende literatuurwetenschap en Russische taal- en letterkunde, met de bedoeling om parallel een carrière op te bouwen als wetenschapper in de geesteswetenschappen en als auteur. Ze heeft aanstellingen gehad en colleges gegeven bij verschillende Amerikaanse en Europese universiteiten, en ze schrijft freelance voor een aantal Europese kranten en literaire tijdschriften.

Lees verder op Wikipedia