Boek
Nederlands

De maniac : roman

Benjamin Labatut (auteur), Dirk-Jan Arensman (vertaler)
John von Neumann (1903-1957) verbijstert zijn omgeving met zijn monomane zoektocht naar de grondslagen van de wiskunde. Nadat zijn geloof in dit systeem begint af te brokkelen, zet hij zijn intellect in voor de machtshebbers.
Titel
De maniac : roman
Auteur
Benjamin Labatut 1980-
Vertaler
Dirk-Jan Arensman
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Engels
Oorspr. titel
The maniac
Uitgever
Amersfoort: Meridiaan uitgevers, 2023
380 p.
ISBN
9789493169937 (paperback)
Andere talen:

Besprekingen

Benjamín Labatut duikt in het leven van atoombom-genie John von Neumann -De gewetenloze gek met de vinger op de rode knop

De Maniac vertelt het verhaal van wiskundige John von Neumann, die hielp de atoombom te ontwikkelen. En daar níét van wakker lag.

Wie de film Oppenheimer intrigerend en verontrustend vond, zal vast ook veel plezier beleven aan de nieuwste, uitstekende roman van de Chileense schrijver Benjamín Labatut. De Maniac gaat over de Hongaarse Amerikaan John von Neumann, een geniale wiskundige die, net als Robert Oppenheimer, meewerkte aan het ontwikkelen van de atoombom.

Oppenheimer en Von Neumann zijn allebei ideale personages voor fictie over gevaarlijke, potentieel ontwrichtende wetenschap en hoe lastig het is om daar nog op een ethisch verantwoorde manier mee om te gaan. Zowel in de film over Oppenheimer als in de roman over Von Neumann wordt enthousiast gespeeld met wat ze in de 19de eeuw de esthetiek van 'het sublieme' noemden: met de schoonheid van het angstaanjagende, het onvoorstelbare, het ondenkbare. In de film zijn dat de beelden van kernexplosies, in de roman beschrijvingen daarvan, maar ook wetenschappelijke fantasieën, over het vernietigen van al het leven en over apparaten en compute…Lees verder

Die andere vader van de atoombom

Benjamín Labatut brengt wetenschapper John von Neumann (niet helemaal) tot leven in een verhaal over wiskunde, waterstofbommen en waanzin.

De laatste tijd is het voornamelijk J. Robert Oppenheimer die met alle aandacht gaat lopen als de 'vader van de atoombom', maar de eerste kernwapens kenden vele ouders (van wie nog steeds vooral de mannen herdacht worden). Een van hen heette John von Neumann en die Hongaars-Amerikaanse wiskundige en computerwetenschapper staat centraal in Benjamín Labatuts nieuwe roman.

Von Neumann heeft nooit aan het hoofd van het Manhattanproject gestaan, maar hij berekende wel de optimale ontploffings- hoogte voor de bommen op Hiroshima en Nagasaki. Hij bedacht ook, nadat hij in 1933 naar Amerika was uitgeweken, de MAD-doctrine, de militaire strategie van de wederzijdse gegarandeerde vernietiging.

Toch is Von Neumann niet de 'MANIAC' uit de titel. Dat acroniem staat voor Mathematical Analyzer, Numerical Integrator And Computer Model, een door Von Neumann ontworpen computer waarmee op Los Alamos de thermonucleaire berekeningen voor de waterstofbom werden gemaakt. Omdat het gi…Lees verder

Benjamín Labatut

'De MANIAC' is de vierde roman van Benjamín Labatut, die pas met zijn derde ook buiten het eigen taalgebied furore begon te maken. Net zoals in de briljante voorganger 'Het blinde licht' laat de Chileen zien dat de werkelijkheid vaak gekker is dan fictie. Centraal staat John von Neumann (1903-1957), de Hongaars-Amerikaanse pionier in wiskunde en kwantumfysica. Via licht gefictionaliseerde getuigenissen van familieleden en beroemde collega's beleven we zijn hardnekkige speurtocht naar sluitende axioma's en zijn verblindende geloof in de wetenschap. Alles wat uitgevonden kan worden, moet ook gerealiseerd worden, vindt hij, inclusief de atoombom én MANIAC, de eerste computer, een hulpmiddel voor oorlogvoering.

Fast forward naar 2016, wanneer de wereldkampioen in het Chinese bordspel Go onverwacht verliest van de door artificiële intelligentie aangestuurde AlphaGo. Met die verwerkelijking van Von Neumanns waanzinnigste wensdroom houdt Labatut ons een angstaanj…Lees verder

Een roman over John von Neumann (1903-1957) en de geschiedenis van computers en AI. John verbijstert zijn omgeving met zijn obsessieve zoektocht naar de onwrikbare grondslagen van de wiskunde. Wanneer zijn geloof in dit systeem begint af te brokkelen, zet hij zijn buitengewone intellect in voor de machthebbers, ontwerpt hij ondoorgrondelijke computersystemen en draagt hij bij aan de ontwikkeling van de atoombom. Zijn werk bevindt zich steeds meer op gebieden die buiten het bereik van menselijk begrip en controle liggen. De roman vervlecht feit met fictie en neemt de lezer mee op een reis naar de randen van rationeel denken, terug naar het conflict in de vroege twintigste eeuw over tegenstrijdigheden in de natuurkunde en de vooruitgang in vormen van kunstmatige intelligentie. In talige stijl geschreven, met relatief lange zinnen en weinig gebruik van alinea’s. Geschikt voor de meer literaire lezer. Met enkele zwart-witfoto’s. Benjamín Labatut (Rotterdam, 1980) is een Chileense schrijv…Lees verder