Handschrift
Latijn

Ms. 489 - Quedam breuia dicta super de generatione, metheorum, De celo et mundo, De phisonomia. Item alanus de comp...

13de-14de - 15de eeuw; ff. 1-55: 13de-14de eeuw; ff. 56-73: 15de eeuw
13de-14de - 15de eeuw; ff. 1-55: 13de-14de eeuw; ff. 56-73: 15de eeuw (1275)

Ms. 489 - Quedam breuia dicta super de generatione, metheorum, De celo et mundo, De phisonomia. Item alanus de comp...

13de-14de - 15de eeuw; ff. 1-55: 13de-14de eeuw; ff. 56-73: 15de eeuw
13de-14de - 15de eeuw; ff. 1-55: 13de-14de eeuw; ff. 56-73: 15de eeuw (1275)
Bevat
  • Ms. 489 - ff. 005r-010v - Questiones et propositiones notabiles libri metheorum [incipittitel]
    Collatie
    ff. 005r-010v
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 5r): 'Hic incipiunt questiones et propositiones notabiles libri metheorum. Qui diuiditur in quatuor libros, primus continet 9 capitula'; expl. (f. 10v): 'quam plus sunt calida de natura terre et aque quam aliorum elementorum, et sic sufficit. Explicit liber metheorum'
  • Ms. 489 - ff. 001r-005r - De generatione autem et corruptione [incipittitel]
    Collatie
    ff. 001r-005r
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 1r): 'Iste est liber de generatione et corruptione in quo ponende sunt questiones et propositiones principales et diuiditur in duos libros'; expl. (f. 5r): 'et tunc repetit multa que iam dicta sunt et sic sufficit. Expliciunt questiones siue propositiones notabiles de generatione'
  • Ms. 489 - ff. 011r-020r - De anima [titel explicit]
    Onderwerp
    Ziel
    Collatie
    ff. 011r-020r
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 11r): 'Bonorum honorabilium notitiam opinantes. Iste liber est de anima in quo in presenti nunc sunt ponende questiones et principales propositiones libri de anima qui diuiditur in tres libros'; expl. (f. 20r): 'visus ad minus per se et hec sufficiant de anima. Explicit de anima'
  • Ms. 489 - ff. 020r-029r - Liber de celo et mundo [titel incipit]
    Collatie
    ff. 020r-029r
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 20r): 'De natura autem. Hic incipit liber de celo et mundo. Qui diuiditur in quatuor libros partiales. Primus liber habet tres tractatus'; expl. (f. 29r): 'et dicit quod hec est causa quia plus comprehendunt de medio, et ista sufficiant. Explicit de celo et mundo'
  • Ms. 489 - ff. 029v-035r - De sensu et sensato [titel explicit]
    Onderwerp
    Zintuigen
    Collatie
    ff. 029v-035r
    Annotatie inhoud
    Inc. prol. (f. 29v): 'In isto tractatu ponentur questiones distincte et auctoritates notales [sic] cum expositione earundem cum neccesitate fuerit et notabilia cum dubitationibus que in conclusionibus solent haberi'; inc. (f. 29v): 'Prima questio primi capituli quod considerandum est de passionibus et operationibus naturalibus et plantarum'; expl. (f. 35r): 'et sunt notabilia cum suis questionibus que pertinent eis. Explicit de sensu et sensato'
  • Ms. 489 - ff. 037v-042v - De sompno et uigilia [titel incipit]
    Onderwerp
    Slaap
    Collatie
    ff. 037v-042v
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 37v): 'De sompno et uigilia. Continet duos tractatus. Primus tractatus habet duo capitula. Primum questio primi capituli quod circa idem substantiam sit sompnus et uigilia'; expl. (f. 42v): 'et hoc faciebant sapientes antiquitus etc. Explicit de sompno et uigilia'
  • Ms. 489 - ff. 035v-037v - Questiones de memoria et reminiscentia [titel incipit]
    Collatie
    ff. 035v-037v
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 35v): 'Deinde sequntur questiones de memoria et reminiscentia. Et in isto libro non nisi duo capitula secundum auctores. Primum est de memoria et secundum de reminiscentia'; expl. (f. 37v): 'dimittunt fieri bonam impressionem. Et sic est finis. Explicit de memoria etc.'
  • Ms. 489 - ff. 042v-046r - De longitudine et breuitate vite [titel explicit]
    Onderwerp
    Leven
    Collatie
    ff. 042v-046r
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 42v): 'Post sequntur questiones libri de longitudine et breuitate vite. Et continet iste liber quatuor capitula. Primum est prohemium, nota quod in isto libro Aristoteles uult inuestigare quare aliqua diu viuunt'; expl. (f. 46r): 'et causa est quia habunt humores grossos et indigestos, et talia descendunt faciliter ad inferiora. Et sic finitur de longitudine et breuitate vite'
  • Ms. 489 - ff. 050v-055v - De phisonomia [titel explicit]
    Collatie
    ff. 050v-055v
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 50v): '[P]rimo ponentur questiones et exponentur vbi indigebunt et notabilia secundum modum consuetum in aliis. Aliqui diuidunt istum librum in duos tractatus'; expl. (f. 50v): 'vos autem potestis iudicare de partibus diuersis secundum quod calide et frigide et hoc scietis respiciendo si appropinquant ad orientem aut occidentem aut ad meridiem aut etc. Explicit de phisonomia'
  • Ms. 489 - ff. 046r-050v - Questiones libri de morte et vita [titel incipit]
    Onderwerp
    Leven
    Dood
    Collatie
    ff. 046r-050v
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 46r): 'Secuntur questiones libri de morte et vita. Et nota quod aliqui non faciunt nisi vnum librum de istis, scilicet de morte et vita et de respiratione et de iuuentute et senectute et intitulant librum de morte et vita et diuidunt in 9 capitula et non est vis siue dicantur est siue unus'; expl. (f. 50v): 'et expiratione satis deinde et prius. Expliciunt questiones et auctoritates supra parua naturalia cum notabilibus et expositionibus earundem questionum et auctoritatibus quibusdam dubiis ad maiorem euidentiam interpositis, Deo gratias'
  • Ms. 489 - ff. 056r-072v - Liber de Planctu Naturae [moderne titel]
    Alanus ab Insulis
    Auteur
    Alanus ab Insulis
    Onderwerp
    Klaagzangen
    Collatie
    ff. 056r-072v
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 56r): '[I]n lacrimas risus in luctus gaudia uerto / in planctu plausus, in lacrimosa iocos'; expl. (f. 72v): 'Huius igitur ymaginare visionis subtracto speculo me ab exstatis excitatum in sompno prior mistice apparitionis dereliquit aspectus. Explicit expliciat ludere scriptor eat. Amen. Amen. Amen', De tekst bestaat uit 18 segmenten, afwisselend poëzie en proza, De moderne titel op folio 56r is van de hand van De Poorter; in zijn catalogus vermeldt hij hoe Laude vermoedde dat deze tekst - hoewel in de fenestra genoemd - ontbrak. De titel moet bijgevolg van later dateren
    Personen
    Alanus ab Insulis (ca. 1128 - 1202), auteur
  • Ms. 489 - ff. 055v - [Traktaat op Metaphysica]
    Collatie
    ff. 055v
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 55v): '[O]mnes homines natura scire desidant. Iste est liber metaphysice qui diuiditur in prohemium et tractatum'; expl. mut. (f. 55v): 'ponit tres grades alium', Deze tekst is aangezet op de onderste, nog onbeschreven helft van folio 55v. Het is niet bekend of er oorspronkelijk andere folia op volgden.
  • Ms. 489 - ff. 073v - [Commentaar op De consolatione philosophiae]
    Onderwerp
    Vertroosting
    Collatie
    ff. 073v
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 73v): 'In multis et erumpnis doloribus esse et nihil turpe peragere forte animi est'; expl. (f. 73v): 'hic vos retegens quod altera nescit amicos / panditur et diuina amor disponere cuncta', Het lijkt hier een om een commentaar op De consolatione philosophiae te gaan: 'Sententia primi libri de consolatione'; 'Sententia secundi libri'
  • Ms. 489 - ff. 072v-073r - [Carmen de virginibus]
    Alanus ab Insulis
    Auteur
    Alanus ab Insulis
    Onderwerp
    Liefde
    Maagdelijkheid
    Collatie
    ff. 072v-073r
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 72v): '[V]ix nodosum valeo nodum denodare / et indemonstrabile monstrum demonstrare'; expl. (f. 73r): 'Ergo nupta uigini in amore cedat / et innupta mulier nuptam antecedat. Explicit'
    Personen
    Alanus ab Insulis (ca. 1128 - 1202), auteur
Titel
Ms. 489 - Quedam breuia dicta super de generatione, metheorum, De celo et mundo, De phisonomia. Item alanus de complactu nature et de uultu ueneris [fenestratitel]
Auteur
Alanus ab Insulis ca. 1128 - 1202
Taal
Latijn
Datum
13de-14de - 15de eeuw; ff. 1-55: 13de-14de eeuw; ff. 56-73: 15de eeuw
Datering (handschrift)
13de-14de - 15de eeuw; ff. 1-55: 13de-14de eeuw; ff. 56-73: 15de eeuw (1275)
Groepstitel
Traktaten astronomie of astrologie
Traktaten filosofie
Collatie
Perkament (Wikidata Q226697), ii + 73 + i ff. : ill.; 250 x 180 mm
Annotatie inhoud
De eerste 55 folia bevatten anonieme commentaren op het merendeel van Aristoteles' Parva Naturalia
Vormelijk aspect
gotische cursiva recentior, gotische textualis
Band
Middeleeuwse band, Bruin leer over houten platten, blind bestempeld; rug met 5 ribben; fenestra; sporen van klampen
Eigendomsmerk
Cisterciënzerabdij Ter Doest (S.O.Cist.), Cisterciënzerabdij Ten Duinen (S.O.Cist.)
Bibliografie
De Poorter, A., Catalogue des manuscrits de la bibliothèque publique de la ville de Bruges (Catalogue général des manuscrits des bibliothèques de Belgique 2), Gembloux: Duculot, 1934, p. 557-560
Online catalogue description by Dr. Mark Vermeer. Online catalogusbeschrijving door Dr. Mark Vermeer.
Tentoonstelling
Mmmonk: Middeleeuwse Monastieke Manuscripten - Open - Netwerk - Kennis, https://mmmonk.be/

Over Alanus ab Insulis

Alain de Lille (Rijsel, ca. 1120? - Cîteaux, 1202), ook wel Alanus ab Insulis, was een godgeleerde, dichter en cisterciënzermonnik. Hij is heilig verklaard en heeft als feestdag 30 januari.

Leven

Alanus doceerde in Parijs en Montpellier, eerst in de artes liberales, daarna ook in de theologie. Hij wordt gerekend bij de School van Chartres, waar hij ook zijn opleiding heeft genoten. Hij schijnt een encyclopedische kennis te hebben gehad, wat hem de bijnaam Doctor universalis heeft opgeleverd. In latere legenden komt hij vooral voor in die hoedanigheid. Hij schreef veel theologische werken over de kerkelijke leer en tegen de ketters. Zo zijn van hem bekend een preekcursus, een alfabetisch Bijbellexikon ten dienste van de allegorische Bijbeluitleg en een uitgebreide weerlegging van allerlei ketterijen, waarbij hij zich vooral richt tegen de waldenzen en de katharen. Zijn hoofdwerk is Anticlaudianus, een allegorie w…Lees verder op Wikipedia