Handschrift
Latijn

Ms. 496 - Egidius de roma super libros metheorum. De bona fortuna. Thomas super duos primos libros celi et mundi. E...

13de - 14de eeuw; ff. 1-47: 13de eeuw; ff. 48-86: 14de eeuw; ff. 87-146: 13de eeuw, na 1274; ff. 147-222: 14de eeuw; ff. 223-267: 14de eeuw; ff. 268-300: 14de eeuw
13de - 14de eeuw; ff. 1-47: 13de eeuw; ff. 48-86: 14de eeuw; ff. 87-146: 13de eeuw, na 1274; ff. 147-222: 14de eeuw; ff. 223-267: 14de eeuw; ff. 268-300: 14de eeuw (1199)
Aegidius Romanus OESA (auteur), Albertus Magnus (auteur), Joannes Dacus (auteur)

Ms. 496 - Egidius de roma super libros metheorum. De bona fortuna. Thomas super duos primos libros celi et mundi. E...

13de - 14de eeuw; ff. 1-47: 13de eeuw; ff. 48-86: 14de eeuw; ff. 87-146: 13de eeuw, na 1274; ff. 147-222: 14de eeuw; ff. 223-267: 14de eeuw; ff. 268-300: 14de eeuw
13de - 14de eeuw; ff. 1-47: 13de eeuw; ff. 48-86: 14de eeuw; ff. 87-146: 13de eeuw, na 1274; ff. 147-222: 14de eeuw; ff. 223-267: 14de eeuw; ff. 268-300: 14de eeuw (1199)
Bevat
  • Ms. 496 - ff. 001r-030v - Egidius de roma super libros metheorum [titel fenestra]
    Aegidius Romanus OESA
    Auteur
    Aegidius Romanus OESA
    Onderwerp
    Astronomie
    Collatie
    ff. 001r-030v
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 1r): 'Sicut in rebus naturalibus nichil perfectum est dum est in potential sed solum tumc [sic] simpliciter perfectum est'; expl. mut. (f. 30v): 'de tonitruo quidem et coruscatione dictum est', Vanaf folio 27r vertonen de folia een andere layout, zonder decoratie. Vanaf folio 29r keert de decoratie terug, Gekopieerd door verschillende handen, Volgens Lohr, 1967, p. 335, is het auteurschap van Aegidius twijfelachtig
    Personen
    Aegidius Romanus OESA (ca. 1243 - 1316), auteur
  • Ms. 496 - ff. 035v-047v - Sententia super de bona fortuna tradita a fratre egidio romano ordinis fratrum…
    Aegidius Romanus OESA
    Auteur
    Aegidius Romanus OESA
    Onderwerp
    Geluk
    Collatie
    ff. 035v-047v
    Annotatie inhoud
    Inc. prol. (f. 35v): 'Quidam ordinauit in idem fortunam felicitati ut uult philosophus primo ethicorum qui non omnino irrationabiliter locutus est'; inc. (f. 35v): 'Habitum autem utique erit hiis etc. Sicut communiter alios libros philosophi diuidimus in partes duas videlicet in partem prohemialem et executiuam sic et hunc libellum licet non omnino uideatur esse opus per se separatum'; expl. (f. 47v): 'quod oportet quod hic libellus morali negocio est annexus et hec de bona fortuna sufficiant. Explicit sententia super de bona fortuna tradita a fratre egidio romano ordinis fratrum heremitarum sancti augusti [sic]'
    Personen
    Aegidius Romanus OESA (ca. 1243 - 1316), auteur
  • Ms. 496 - ff. 031r-035r - Super de causa longitudinis et breuitatis vite [titel ondermarge]
    Petrus de Arvernia
    Auteur
    Petrus de Arvernia
    Onderwerp
    Leven
    Collatie
    ff. 031r-035r
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 31r): 'Sicut scribitur quarto et sexto methapysice eiusdem sciencie et considerare subiectum et per se passions illius subiecti'; expl. (f. 35r): 'determinatum fuerit de istis sufficienter terminabitur scientia de animalibus', Auteurschap overgenomen uit Lohr, Een traktaat met dezelfde titel en incipit wordt toegeschreven aan Thomas Aquinas (Lohr, 1973, p. 171); Petrus de Arvernia heeft evenwel verschillende teksten van Aquinas afgerond of aangevuld
    Personen
    Petrus de Arvernia (gest. 1304), auteur
  • Ms. 496 - ff. 048r-078v - Sententia super libros phisicorum fratris alberti [titel explicit]
    Albertus Magnus
    Auteur
    Albertus Magnus
    Collatie
    ff. 048r-078v
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 48r): 'Corpus mobile abstractum ab omni proprietatibus communibus et propriis est subiectum sciencie naturalis scilicet in hoc libro est subiectum idem corpus mobile'; expl. (f. 78v): 'quod ipsum erit stabile et quod accidet motus primum fieri ab immobili. Explicit sententia super libros phisicorum fratris alberti', Bovenaan folio 48r: 'In nomine christi amen'
    Personen
    Albertus Magnus (ca. 1193 - 1280), auteur
  • Ms. 496 - ff. 081r-084v - [Philosophia communis Johannis de Dacia]
    Joannes Dacus
    Auteur
    Joannes Dacus
    Collatie
    ff. 081r-084v
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 81r): 'Humana natura multipliciter ancilla est ut scribitur primo metaphisice hoc autem constat propter imperfectionem eius tam ex parte anime quam ex parte corporis'; expl. (f. 84v): 'hec autem ad removendam ignorantiam negociis dicta in genere ad presens sufficiant. Deo gratias', Volgens Lohr, 1970, p. 186-187, is het auteurschap van Johannes twijfelachtig, In de rechtermarge van folio 81v staat een pentekening van een man en profil die naar zijn oog of voorhoofd wijst
    Personen
    Joannes Dacus, auteur
  • Ms. 496 - ff. 079r-080v - Diffinitiones philosophie et diuisiones scientarum particularium et…
    Collatie
    ff. 079r-080v
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 79r): 'Secundum quod testatur ysaac in libro de diffinitionibus philosophia quadrupliter describit primo ab interpretatione philosophia est amor sapientie a philos quod est amor et sophos sapientia et amor sapientie cum cognitione'; expl. (f. 80v): 'et hec est scientia de lucis cuius est gignasium [sic] et sic de aliis similibus'
  • Ms. 496 - ff. 087r-125v - Sententia supra librum de celo et mundo edita a fratre thoma de acquino…
    Thomas de Aquino OP
    Auteur
    Thomas de Aquino OP
    Onderwerp
    Astronomie
    Collatie
    ff. 087r-125v
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 87r): 'Sicut dicitur philosophus primo phisicorum tunc opinamur vnumquodque scire cum causas cognoscimus primas et principia prima et vsque ad elementa ex quo manifeste philosophus ostendit in scientiis esse processum ordinatum'; expl. (f. 125v): 'Dicens manifestum quot sunt elementa et propter quid sit. Explicit sententia supra librum de celo et mundo edita a fratre thoma de acquino ordinis fratrum predicatorum anima eius requiescat in pace. Finito libro reddantur vina magistro', Op basis van het explicit, dat zielenrust voor Thomas wenst, valt te concluderen dat deze tekst na 1274 moet zijn gekopieerd, Thomas' commentaar loopt tot en met lib. III, In de bovenmarge van folio 87r is de volgende aantekening te lezen: 'Incipit sententia fratris thome super libros celi et mundi quam fecit', Schema's zijn toegevoegd in de marges van ff. 92v-94v, 100r, 105v en 119r, Maniculi zijn te vinden op ff. 96r en 98v
    Personen
    Thomas de Aquino OP (1225 - 1274), auteur
  • Ms. 496 - ff. 086r - [Lezing en uitleg uit Ecclesiasticus]
    Collatie
    ff. 086r
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 86r): 'Uerba oris sapientis gratia in hoc verbo vltero quod scribitur infra christo instruit nos ecclesiasticus quod verba sapientis debent esse gratiosa; expl. (f. 86r): 'respondeat eterne vite gratiam sine fine largiendo amen'
  • Ms. 496 - ff. 085v-086r - Prothema quoddam super librum ecclesiastes [titel incipit]
    Collatie
    ff. 085v-086r
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 85v): 'Dilectus meus descendit in ortum suum ad areolam aromatum vt pascatur in ortum et lilia colligant cauter vi verba ista secundum sensum anegogicum intellecta'; expl. (f. 86r): 'hanc igitur carissimi vanitatem fugere, deum timere et mandata eius obseruare concedat nobis dominus ihesus christus qui cum patre et spiritu sancto est vnus deus in secula seculorum amen', De titel is aangetroffen in een doorgehaalde aantekening in de ondermarge van folio 85v: 'Incipit prothema quoddam super librum ecclesiastes'. Hieronder staat 'Incipit [...]um quoddam super primum sententiarum'
  • Ms. 496 - ff. 084v-085v - Epistola aristotilis ad alexandrum [titel explicit]
    Aristoteles
    Auteur (apocrief)
    Aristoteles
    Auteur
    Abu Musa Jabir ibn Hayyan (Geber)
    Vertaler
    Johannes Hispalensis
    Collatie
    ff. 084v-085v
    Annotatie inhoud
    Inc. prol. (f. 81r): 'Do[mine] t. hispanie regine iohannes hispanus salutem. Cum de utilitate humani corporis olim tractaremus et a me ac si essem medicus vestra nobilitas quereret breuem libellum de obseruatione diete'; inc. (f. 81r): 'Alexander etc. Cum sit corpus corruptibile eique accidant multa incommoda ex contrariis calidis humoribus'; expl. (f. 84v): 'tempora sic distingunt: a medio marcii usque ad medium iulii ver habeatur, a medio iulii usque ad medium septembris estas habeatur, a cuius medium usque ad medietatem decembris autumpnus habeatur, a cuius medio usque ad medietatem martii yemps habeatur. Nota uersus hoc opus exiguum regi principes medicorum scripsit alexander seruatus ut ille tempore supposito quod modo medicis non indigisset hic mitto uobis ut uos ceteris eodem ordine viuantis nec frustra distribuatis. Explicit epistola aristotilis ad alexandrum'
    Personen
    Aristoteles (384 - 322 v.Chr.), auteur (apocrief), Abu Musa Jabir ibn Hayyan (Geber) (ovl. 815), auteur, Johannes Hispalensis (ca. 1120/53), vertaler
  • Ms. 496 - ff. 126r-146r - Expositio magistri petri de aluernia in tercium et quartum celi et mundi…
    Petrus de Arvernia
    Auteur
    Petrus de Arvernia
    Onderwerp
    Astronomie
    Collatie
    ff. 126r-146r
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 126r): 'De primo quidem igitur celo. Cum philosophus compleuit consideracionem de corporibus simplicibus mobilia sunt circa medium circulariter natura transit ad considerandum de corporibus simplicibus que mobilia sunt'; expl. (f. 146r): 'que primo reperiuntur in corporibus primis quorum conditor primus est deus in secula seculorum. In hoc completur expositio magistri petri de aluernia in tercium et quartum celi et mundi aristotelis vbi preuentus morte uenerabilis uir frater thomas de aquino omisit in qua quamuis non assequantur intencionem ipsius, aliqualis erit uia aliis assequendi ipsam uel simpliciter uel in parte', Op basis van het explicit, dat het overlijden van Thomas de Aquino noemt, valt te concluderen dat deze tekst na 1274 moet zijn gekopieerd
    Personen
    Petrus de Arvernia (gest. 1304), auteur
  • Ms. 496 - ff. 147r-221v - Sententia super libro de generatione edita a fratre Egidio de romano ordinis…
    Aegidius Romanus OESA
    Auteur
    Aegidius Romanus OESA
    Onderwerp
    Voortplanting
    Collatie
    ff. 147r-221v
    Annotatie inhoud
    Inc. prol. (f. 147r): 'Incipit sententia super libro de generacione. Anima ut testatur philosophus est quodammodo omnia quicquid enim est uel est sensibile uel intelligibile. Anima enim per sensum est quodamodo omnia sensibilia et per intellectum omnia intelligibilia'; inc. (f. 147v): 'De generatione autem et corruptione etc. Consuetudo est philosophi in suis libris premittere prohemia quod et in hoc libro fecit. Possumus ergo hunc librum diuidere in partes duas in prohemium et tractatum secunda pars incipit ibi'; expl. (f. 221v): 'ad presens autem hec que sunt dicta super libro de generacione sufficiant. Laus sit ipso christo filio dei vnigenito cuius inenarrabilis generatio omnis generationis est principium, causa et racio, qui cum patre et spiritu sancto est unus deus benedictus in secula seculorum. Amen. Explicit sententia super libro de generatione edita a fratre Egidio de romano ordinis fratrum heremitarum sancti Agustini', Niet alle initialen zijn aangevuld
    Personen
    Aegidius Romanus OESA (ca. 1243 - 1316), auteur
  • Ms. 496 - ff. 223r-261r - [Expositio libri ethicorum]
    Albertus de Saxonia
    Auteur
    Albertus de Saxonia
    Collatie
    ff. 223r-261r
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 223r): '[I]vxta sententias antiquorum expositorum qui libros aristotelis morales scilicet ethicorum yconomicorum et politicorum prolixe commentarunt sententias dictorum librorum deo fauente breuius compilabo non sicut ipsi expositione littere vacaturus'; expl. (f. 261r): 'est mensura omnium aliarum delictacionum et maxime delictacio que conscientie(?) optinam(?) operationem sicut speculo', De citaten uit Ethica, in majuskels, zijn niet tot het einde toe aangevuld
    Personen
    Albertus de Saxonia (1316 - 1390), auteur
  • Ms. 496 - ff. 268r-296r - Phisicam okam [titel inhoudstabel]
    William van Ockham
    Auteur (dubium)
    William van Ockham
    Collatie
    ff. 268r-296r
    Annotatie inhoud
    Inc. prol. (f. 268r): '[S]tudiosissime sepius que rogatus a literatis quam pluribus qui responsiones quas circa naturalis scientie difficilia solucione querentibus de mei paruitate'; inc. (f. 268r): 'Solent autem ante scientie ingressum de ipsis scientiis aliqua preambula indagari [sic] quapropter in ingressum ad scientiam naturalem ista sunt succincte pertractanda'; expl. (f. 296r): 'si secundo modo accipetur non valet consequencia', Op ff. 296r-297r volgt een inhoudstafel: 'Tabula super phisicam okam', Volgens Lohr, 1968, p. 206-207, is het auteurschap van William twijfelachtig. Miethke (1967) wijst het auteurschap af, terwijl Brampton (1964) van de authenticiteit is overtuigd
    Personen
    William van Ockham (ca. 1285-1349), auteur (dubium)
  • Ms. 496 - ff. 262r-266r - Expositio yconomice [titel explicit]
    Albertus de Saxonia
    Auteur
    Albertus de Saxonia
    Collatie
    ff. 262r-266r
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 262r): '[Y]conomica. Iste est liber yconomicorum quem fecit aristoteles in quo determinatur de hiis que pertinent ad regimen plurium in domo. Postquam in libro ethicorum determinauit de hiis que pertinent ad regimen vnius et diuiditur in duos libros partiales'; expl. (f. 266r): 'nos perducat ille qui cuncta dispensat item. Explicit expositio yconomice reportata parisius a reuerendo', De citaten uit Oeconomia staan in majuskels, De naam van de auteur in de explicit is geradeerd
    Personen
    Albertus de Saxonia (1316 - 1390), auteur
  • Ms. 496 - ff. 298v-300v - Tractatus magistri willelmi ockam de futuris contingentibus [titel explicit]
    William van Ockham
    Auteur
    William van Ockham
    Collatie
    ff. 298v-300v
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 298v): '[U]trum deus respectu futurorum contingencium habeat notitiam certam et determinatam et infallibilem immutabilem et necessariam vnius condicionis'; expl. (f. 300v): 'stat tota difficultas in ista materia. Explicit tractatus magistri willelmi ockam de futuris contingentibus, amen', Dit traktaat wordt regelmatig met het hieraan voorafgaande als één geheel beschouwd
    Personen
    William van Ockham (ca. 1285-1349), auteur
  • Ms. 496 - ff. 297r-298v - [Tractatus Ockham de praedestinatione]
    William van Ockham
    Auteur
    William van Ockham
    Onderwerp
    Predestinatie
    Collatie
    ff. 297r-298v
    Annotatie inhoud
    Inc. (f. 297r): '[C]irca materiam de predestinatione et prescientia est aduertendum quod potentes'; expl. (f. 298v): 'et etiam ad argumenta fienda pro aliis conclusionibus', Boven de tekst staat de volgende aanroeping geschreven: 'Adsit ad inceptum sancta maria meum', Identificatie titel en auteurschap via Mohan, 1951, p. 274, Dit traktaat wordt regelmatig met het hierop volgende als één geheel beschouwd
    Personen
    William van Ockham (ca. 1285-1349), auteur
Titel
Ms. 496 - Egidius de roma super libros metheorum. De bona fortuna. Thomas super duos primos libros celi et mundi. Et petrus de aluernia super duos sequentes. Egidius de roma super de generatione et corruptione. Et quedam expositiones super libros ethicorum. Questiones ockam super phisicam. Et tractatus eiusdem de futuris contingentibus [fenestratitel]
Auteur
Aegidius Romanus OESA ca. 1243 - 1316 Albertus Magnus ca. 1193 - 1280 Joannes Dacus Abu Musa Jabir ibn Hayyan (Geber) ovl. 815- Petrus de Arvernia gest. 1304- Thomas de Aquino OP 1225 - 1274 Albertus de Saxonia 1316 - 1390 William van Ockham ca. 1285-1349
Auteur (apocrief)
Aristoteles 384 - 322 v.Chr.
Vertaler
Johannes Hispalensis ca. 1120/53-
Taal
Latijn
Datum
13de - 14de eeuw; ff. 1-47: 13de eeuw; ff. 48-86: 14de eeuw; ff. 87-146: 13de eeuw, na 1274; ff. 147-222: 14de eeuw; ff. 223-267: 14de eeuw; ff. 268-300: 14de eeuw
Datering (handschrift)
13de - 14de eeuw; ff. 1-47: 13de eeuw; ff. 48-86: 14de eeuw; ff. 87-146: 13de eeuw, na 1274; ff. 147-222: 14de eeuw; ff. 223-267: 14de eeuw; ff. 268-300: 14de eeuw (1199)
Collatie
Perkament (Wikidata Q226697), i + 300 + ii ff. : ill.; 270 x 190 mm
Annotatie inhoud
Ff. 86v, 222r-222v, 261v en 266v-267v zijn leeg
Op folio 222r staat een tekening van een Chimaera, met de aantekening: 'Nota quod symera est animal fictum compositum(?) ex capite leonis ex cauda draconis et ex ventre virginis'. Bovenaan het blad staat een aantekening betreffende de aflossing van een schuld: 'Die dominica post festum beati Dyonisii marcii recipit Guillelmus de Ybernia clericus a me sancio clerico quatuor solidos parisienses in quibus tenetur dicte sanccio'
Vormelijk aspect
gotische textualis, gotische semi-textualis, gotische semi-hybrida, gotische cursiva recentior
Band
Middeleeuwse band, bruin leer over houten platten, blind bestempeld; rug met 4 ribben; fenestra op achterplat; sporen van klampen
Eigendomsmerk
Cisterciënzerabdij Ter Doest (S.O.Cist.), Cisterciënzerabdij Ten Duinen (S.O.Cist.)
Bibliografie
De Poorter, A., Catalogue des manuscrits de la bibliothèque publique de la ville de Bruges (Catalogue général des manuscrits des bibliothèques de Belgique 2), Gembloux: Duculot, 1934, p. 574-578
Bataillon, L. J., 'Bulletin d'histoire des doctrines médiévales. Le treizième siècle', Revue des sciences philosophiques et théologiques 57 (1973), pp. 143-162
Brampton, C. K., 'Ockham and His Authorship of the Summulae in libros physicorum', Isis 55 (1964), pp. 418-426 , pp. 425-426
Dondaine, A. en L. J. Bataillon, 'Le commentaire de S. Thomas sur les Méteores', Archivum Fratrum Praedicatorum 36 (1966), pp. 81-152
Duin, J. J., La doctrine de la providence dans les écrits de Siger de Brabant. Textes et étude. Philosophes médiévaux III (Louvain, Éditions de l'Institut Supérieur de Philosophie, 1954), pp. 202, 207-210, 212
Glorieux, Palémon, La Faculté des arts et ses maîtres au XIIIe siècle, Paris, Librairie Philosophique J. Vrin, 1971, pp. 151 en 447
Glorieux, P., Répertoire des maîtres en théologie de Paris au XIIIe siècle I, Études de philosophie médiévale XVII (Paris, J. Vrin, 1933-1934), pp. 205-206 en 416
Johannes Daci Opera, ed. Alfredus Otto, Corpus Philosophorum Danicorum Medii Aevi I.1-2, 2 vol. (Kopenhagen, 1955)
Lanza, L. en M. Toste, 'A Census of Peter of Auvergne's Works', in: C. Flüeler, L. Lanza en M. Toste (red.), Peter of Auvergne: University Master of the 13th Century, Scrinium Friburgense, 26 (Berlin, De Gruyter, 2013) pp. 415-516, pp. 441 en 449-450
Lohr, Charles H., "Medieval Latin Aristotle Commentaries: Authors A-F", Traditio 23 (1967), 313-413, pp. 330-331, 334-335 en 351-352
Lohr, C. "Medieval Latin Aristotle commentaries: Authors G-I", Traditio, 24 (1968), pp. 206-207
Lohr, Charles H., "Medieval Latin Aristotle Commentaries: Authors Jacobus - Johannes Juff", Traditio 26 (1970), 135-216, pp. 186-187
Lohr, Charles H., 'Medieval Latin Aristotle Commentaries, Authors: Narcissus - Richardus, Traditio 28 (1972) 281-396, p. 341
Lohr, Charles H., "Medieval Latin Aristotle Commentaries, Authors: Robertus - Wilgelmus", Traditio 29 (1973), 93-197, p. 171
Miethke, J., 'Ockhams «Summulae in libros Physicorum» - eine nicht-authentische Schrift', Archivum Franciscanum Historicum 60 (1967), pp. 55-78
Mohan, G. E., 'The Quaestio de relatione attributed to William Ockham', Franciscan Studies 11 (1951), pp. 273-303 , p. 274
Pattin, A., 'Over de schrijver en de vertaler van het Liber de Causis', Tijdschrift voor Philosophie 23 (1961) pp. 323-333; 503-526 , p. 521
Pelster, R., '"Die Sententia super librum phisicorum fratris Alberti" in Cod. 496 der Stadtbibliothek Brügge', Scholastik 8 (1933), pp. 99-101
Wielockx, R., 'Le ms. Paris Nat. lat. 16096 et la condamnation du 7 mars 1277', Recherches de Théologie Ancienne et Médiévale 48 (1981), pp. 227-237
Online catalogue description by Dr. Mark Vermeer. Online catalogusbeschrijving door Dr. Mark Vermeer.
Tentoonstelling
Mmmonk: Middeleeuwse Monastieke Manuscripten - Open - Netwerk - Kennis, https://mmmonk.be/