Handschrift
Latijn

Ms. 441 - Liber fratris Adriani But [titel titelblad]

15de eeuw
15de eeuw (tweede helft 15de eeuw)
Adrianus But (auteur, kopiist), Heymericus de Campo (auteur), David Judocus (auteur)

Ms. 441 - Liber fratris Adriani But [titel titelblad]

15de eeuw
15de eeuw (tweede helft 15de eeuw)
Bevat
  • Onderdeel Ms. 441 - Theologische stellingen met aantekeningen
    Adrianus But
    Kopiist
    Adrianus But
    Collatie
    ff. 1r-18v
    Annotatie inhoud
    Incipit: 'Nota quod crimen totius humanitatis... Utrum signorum et rerum tam fruibilium quam vtilium doctrina christiana sit'; explicit: 'per Christum reuelantur et gaudium de restauracione eorum'
    Personen
    Adrianus But (1437-1488), kopiist
  • Onderdeel Ms. 441 - Elementa seu dignitates venerabilis Procli [titel explicit]
    Heymericus de Campo
    Auteur
    Heymericus de Campo
    Kopiist
    Adrianus But
    Collatie
    ff. 19r-39r
    Annotatie inhoud
    Foute toeschrijving aan Proclus Diadochus (411 - 485), Afbeeldingen in inkt: De namen van de dierenriem geplaats op de lichaamsdelen van een mannelijke figuur, omringd door medische stellingen (Lat.) (24r); twee diagrammen met de maanfasen (24v); concentrische cirkels die een theologische en filosofische wereldbeeld weergeven (28r)
    Personen
    Heymericus de Campo (1395 - 1460), auteur, Adrianus But (1437-1488), kopiist
  • Onderdeel Ms. 441 - Filosofische en theologische stellingen
    Adrianus But
    Kopiist
    Adrianus But
    Collatie
    ff. 39v-46r
    Annotatie inhoud
    Incipit: 'Genus secundum Iohannem in quinto Metaphisice dicitur [quatuor] modis'; explicit: 'quod laute splendideque cenabat, maledicta audiuit. Finis. Deo gratias', F. 46 is blanco
    Personen
    Adrianus But (1437-1488), kopiist
  • Onderdeel Ms. 441 - Commenta super Libros philosophie tam naturalis quam supernaturalis
    David Judocus
    Auteur
    David Judocus
    Kopiist
    Adrianus But
    Collatie
    ff. 47r-180v
    Annotatie inhoud
    Commentaar op Aristoteles' Physica en Metaphysica, F. 180v is blanco
    Personen
    David Judocus (tweede helft 15de eeuw (?)), auteur, Adrianus But (1437-1488), kopiist
  • Onderdeel Ms. 441 - Preek over de seculiere clerus
    Adrianus But
    Kopiist
    Adrianus But
    Collatie
    ff. 181r-189r
    Annotatie inhoud
    Incipit: 'Non audis quanta aduersum te dicunt testimonia'; explicit: 'et nunc cottidie per nos incarnatum, in secula benedictum. Amen'
    Personen
    Adrianus But (1437-1488), kopiist
  • Onderdeel Ms. 441 - Ars fidei catholicae
    Nicolaus Ambianensis
    Auteur
    Nicolaus Ambianensis
    Kopiist
    Adrianus But
    Collatie
    ff. 189v-194v
    Personen
    Nicolaus Ambianensis (1147 - ca. 1203), auteur, Adrianus But (1437-1488), kopiist
  • Onderdeel Ms. 441 - Rhetorica nova et brevis et colores rhetorici
    Jacobus Izelgrinus
    Auteur
    Jacobus Izelgrinus
    Kopiist
    Adrianus But
    Collatie
    ff. 195r-209r
    Annotatie inhoud
    Transcriptie en samenvatting door Adrianus But van de lessen die hij in 1464 gevolgd heeft bij Jacobus Izelgrinus in Parijs; f. 195r: 'Magistri Jacobi Yzelgrini Ytalici Noua incipit rethorica breuis sed multum compendiosa quam anno Domini m.ccc.lxiiii Parisius in scolis fratrum minorum inchoauit. Cuius lectiones interdum fr. Adrianus visitans multa ab eo audiui excellentissimi oratoris insignia. Itaque de omnibus dictis suis hoc paruum memoriale mihi seruare uolui atque per modum exemplaris figure per manum meam scripto studui redigere anno quo supra Parisius me studente' (Cfr. De Poorter 1934, p. 497), Bevat boomdiagrammen met rhetorische begrippen (202v, 210r-v)
    Personen
    Jacobus Izelgrinus (tweede helft 15de eeuw (?)), Adrianus But (1437-1488), kopiist
  • Onderdeel Ms. 441 - De insidiis regis Francorum in domum Burgundicam
    Adrianus But
    Auteur, kopiist
    Adrianus But
    Collatie
    ff. 214v-218v
    Annotatie inhoud
    De titel hierboven is ontleend aan de editie van deze kroniek door Kervyn de Lettenhove in 'Chroniques relatives à l'histoire de Belgique sous la domination des Ducs de Bourgogne', Brussel: Hayez, 1870, Kroniek van de jaren 1463-1478, geschreven door Adrianus But in 1482, F. 214v: 'Parisius me scolari de Dunis in venerabili collegio sancti Bernardi relocato...'
    Personen
    Adrianus But (1437-1488), auteur, kopiist
  • Onderdeel Ms. 441 - Epistole varie tam pontificum quam aliorum hominum
    Adrianus But
    Kopiist
    Adrianus But
    Collatie
    ff. 219r-225v
    Annotatie inhoud
    Bevat: (f. 219r) 'Poggii epistola ad summum pontificem Nicholaum quintum, anno m.cccc.liij'; f. 220v blanco; (f. 221r) 'Epistola Pii pape secundi ad Philippum Burgundie ducem nobilissimum Flandrieque comitem strenuissimum', i.e. de begeleidende brief bij de bul 'Ezechielis prophetae'; (f. 225r) 'Copia bulle seu missiue magni Turchi directa Pio secundo supremo pontifici'
    Personen
    Adrianus But (1437-1488), kopiist
  • Onderdeel Ms. 441 - Quedam littere siue missiue quondam directe scolaribus de Dunis domino Petro…
    Adrianus But
    Samensteller, geadresseerde, kopiist
    Adrianus But
    Geadresseerde
    Petrus Vaillant
    Collatie
    ff. 226r-233r
    Annotatie inhoud
    Bevat in totaal 25 brieven geschreven voornamelijk door geloofsgenoten uit de abdij van Ten Duinen of uit de streek. De eerste vijf zijn zowel aan Vaillant, een studiegenoot van But aan het Bernarduscollege, als aan But zelf gericht, en zijn geschreven in 1463. De overige twintig zijn enkel aan But gericht en dateren van 1463 en later
    Personen
    Adrianus But (1437-1488), samensteller, geadresseerde, kopiist, Petrus Vaillant (tweede helft 15de eeuw (- begin 16de eeuw?)), geadresseerde
  • Onderdeel Ms. 441 - Professi dompni Johannis abbatis Dunensis qui cepit anno Domini m.cccc.lvij gubernare
    Adrianus But
    Auteur, kopiist
    Adrianus But
    Collatie
    ff. 233v
    Annotatie inhoud
    Lijst met monikken van de abdij van Ten Duinen die gelofte hebben afgelegd onder het abbatiaat van Jan Crabbe, met enkele data van overlijden. Bijgehouden tot 1384
    Personen
    Adrianus But (1437-1488), auteur, kopiist
  • Onderdeel Ms. 441 - Nomina comitum aquarum territorii Furnensis ab anno 1400 usque in annum 1586
    Collatie
    ff. 234r
    Annotatie inhoud
    Lijst met de namen van monniken van de Duinenabdij die de functie van watergraaf hebben uitgeoefend in Veurne, In de linker bovenmarge is een naam met datum toegevoegd: 'Jacop Tempelberghe, 1380', Door één hand opgelijst, waarschijnlijk rond 1586. Adrianus But verschijnt ook in deze lijst
  • Onderdeel Ms. 441 - Sermo B. Roberti primi Dunensis et secundi Clarevallensis abbatis in anniversaria…
    Godefridus Altissiodorensis
    Auteur
    Godefridus Altissiodorensis
    Kopiist
    Carolus De Visch
    Collatie
    ff. 234v
    Annotatie inhoud
    Foute toeschrijving aan Robertus de Brugis, Deze tekst is niet van de hand van Adrianus But, wel van Carolus de Visch
    Personen
    Godefridus Altissiodorensis (1115/20 - 1188), auteur, Carolus De Visch (1597 - 1666), kopiist
  • Onderdeel Ms. 441 - Sequuntur opuscula ad que ex inherti otio quid melius esset temptandum animus…
    Adrianus But
    Auteur, kopiist
    Adrianus But
    Collatie
    ff. 235r
    Annotatie inhoud
    Korte tekst over noodweer in 1464. Incipit: 'Anno Domini 1464 circa festum Remigii (...) cecidit tanta tempestas ventorum ut in dunis arbores cum radicibus euellerentur'
    Personen
    Adrianus But (1437-1488), auteur, kopiist
  • Onderdeel Ms. 441 - Brief aan Adrianus But van Walterus Vossaert, 16 december 1463
    Walterus Vossaert
    Auteur, kopiist
    Walterus Vossaert
    Geadresseerde
    Adrianus But
    Collatie
    ff. 236r-v
    Annotatie inhoud
    Op f. 236v staat het adres van But in Parijs. Ook op f. 236v: 'Troch, 1589, Waetergraue. Leal ou riens'
    Personen
    Walterus Vossaert (tweede helft 15de eeuw), auteur, kopiist, Adrianus But (1437-1488), geadresseerde
Titel
Ms. 441 - Liber fratris Adriani But [titel titelblad]
Auteur, kopiist
Adrianus But 1437-1488 Walterus Vossaert tweede helft 15de eeuw-
Auteur
Heymericus de Campo 1395 - 1460 David Judocus tweede helft 15de eeuw (?)- Nicolaus Ambianensis 1147 - ca. 1203 Jacobus Izelgrinus tweede helft 15de eeuw (?)- Godefridus Altissiodorensis 1115/20 - 1188
Geadresseerde
Petrus Vaillant tweede helft 15de eeuw (- begin 16de eeuw?)
Kopiist
Carolus De Visch 1597 - 1666
Taal
Latijn
Datum
15de eeuw
Datering (handschrift)
15de eeuw (tweede helft 15de eeuw)
Groepstitel
Kroniek|Q185363
Traktaten theologie
Sermoenen|Q60797
Brief|Q133492
Lijst heersers of dignitarissen
Collatie
Papier, ii + 236 ff. + i : ill.; 29 x 21 cm
Annotatie inhoud
Notitieboek van Adrianus But, kroniekschrijver en monnik van de Duinenabdij. De kroniek is tot 1483 bijgehouden
Op het recto van het titelblad: 'Liber fratris Adriani But, religiosi [et portarii] de Dunis, in quo dignitates venerabilis Procli primo, deinde commenta [Dauidis judoci] super libros philosophie tam naturalis quam supernaturalis, postremo rethorica [Jacobi Iselgrini et] colores [rhetorici ac] missiue dictate per eundem sub patrum atque fratrum Dunensium nomine [continentur. Item et sermo R. Roberti habitus in anniuersaria depositione S. Bernardi]; de toevoegingen tussen vierkante haken zijn van latere handen
Verso voorste schutblad: 'Liber beate Marie de Dunis sub custodia domini Cristiani de Hondt, 1493'
De perkamenten schutbladen bevatten officiële afschriften door (frater?) Poissenot van een oproep tot getuigenissen uitgevaardigd in Dijon op 28 augustus 1405; betrokken personen zijn Richard Chancey, Girart Moriset, Penessart
Ongefolieerd blanco folio tussen ff. 18-19; ongefolieerd tekstfragment bijgevoegd tussen ff. 2-3, 5-6, 10-11
Vormelijk aspect
lombarden|Q28670094, gedecoreerde initialen|Q63872683, technische illustraties / schema's / diagrammen|Q857780
Band
Middeleeuwse band, op het voorste plat 'Dignitates Procli (...)'
Eigendomsmerk
Adrianus But 1437-1488, Christiaan de Hondt eind 15de eeuw (- begin 16de eeuw?), Cisterciënzerabdij Ten Duinen (S.O.Cist.)
Bibliografie
De Poorter, A., Catalogue des manuscrits de la bibliothèque publique de la ville de Bruges (Catalogue général des manuscrits des bibliothèques de Belgique 2), Gembloux: Duculot, 1934, p. 496-500
Busine, L. - Ludo Vandamme e.a., Besloten wereld, open boeken: Middeleeuwse handschriften in dialoog met actuale kunst, Tielt: Lannoo, 2002, p. 111
Laughlin, M. F., The Rethorica Nova attributed to Jacobus Izelgrinus. Edited from Ms. 441 of the Public Library at Bruges with excerpts from the Tractatus de coloribus Rethoricis preserved in the same manuscript, Washington: The Catholic University of America Press, 1947
Isaac, M.T., Les livres manuscrits de l'Abbaye des Dunes d'après le catalogue du XVIIe siècle (Livre - Idées - Société 4), Verviers: Gason, 1984, p. 241, 261, 275-276, 404, 431-432, 458-459, 468
Le Loup, W. e.a., Vlaamse kunst op perkament: handschriften en miniaturen te Brugge van de 12de tot de 16de eeuw, Brugge: Stadsbestuur, 1981, p. 194-195
Haye, "Briefe aus der Studentenzeit. Die Pariser Korrespondenz des Adrian de But (1437-1488)", 'Analecta Cisterciensia', 55 (2005), 269-300
van Belleghem, Doenja (ed.), De Duinenhandschriften : over de manuscripten van de cisterciënzerabdij Ten Duinen in het Grootseminarie Brugge en de Openbare bibliotheek Brugge, Brugge: Openbare Bibliotheek, 2016
Bibliografische annotatie
Microfilm beschikbaar op aanvraag
Tentoonstelling
Besloten wereld, open boeken, Brugge
Vlaamse kunst op perkament, Brugge, 1981